Idea nowoczesnego treningu funkcjonalnego wywodzi się wprost z rehabilitacji medycznej oraz koncepcji łańcuchów kinematycznych i anatomii funkcjonalnej. Potocznie mówi się często, że trening funkcjonalny to taki trening, w którym ćwicząc, naśladuje się ruchy wykonywane w życiu codziennym, i takie stwierdzenie zwiera w sobie ziarno prawdy.
Współczesny tryb życia przeciętnego człowieka jest przyczyną większości dolegliwości związanych z aparatem ruchu zarówno w zakresie sprawności układu mięśniowego, jak również układu nerwowego, czyli mówiąc prosto – obniża sprawność fizyczną. Mała aktywność fizyczna, długotrwałe pozostawanie w pozycji siedzącej, słabość i brak równowagi mięśniowej, a nawet wszechobecny stres wpływają na powstawanie dysfunkcji w układzie nerwowo-mięśniowym. Powszechne stają się dzisiaj bóle pleców, bóle kolan, bóle karku, szyi i głowy, zwyrodnienia stawów, problemy z dyskami międzykręgowymi. Trening funkcjonalny jest panaceum na te problemy, ma im przeciwdziałać, eliminować i ostatecznie przywracać naturalną sprawność człowieka.
Charakterystyczne dla treningu funkcjonalnego jest to, że nie ćwiczymy mięśni, ale ruchy (ang. train movements not muscles) aby przywrócić/poprawić sprawność fizyczną i de facto poprawić jakość codziennego życia.
Kluczowe elementy treningu funkcjonalnego to:
- ćwiczenie prostych i złożonych wzorców ruchowych
- budowanie siły i równowagi mięśniowej
- poprawa mobilności i elastyczności
- wzmocnienie układu sercowo-naczyniowego
- usprawnienie układu nerwowo-mięśniowego
W treningu funkcjonalnym wykorzystuje się m.in. ćwiczenia gimnastyczne, podnoszenie ciężarów, kalistenikę, mobility i stretching, ćwiczenia plyometryczne, trening motoryczny, trening kondycyjny, core stability i wiele innych.
Praktyka i doświadczenie wskazuje, że jest to trening bardzo skuteczny w obszarze poprawy sprawności fizycznej dla każdego, niezależnie od aktualnego poziomu tej sprawności, z uwagi na fakt, że większość ćwiczeń wykonywana jest z masą ciała ćwiczącego, a trudność pozostałych może być skalowana do jego możliwości.